Ontdekkingsreizigers...

Een bezield fotodocument over dementie

Fotograaf Hapé Smeele volgde jarenlang een groep ouderen met dementie, in een Rotterdamse woongroep en in het Indiase Ladakh. Westers lijkt de gedachte dat vooral de actieve jaren tellen, in de Oosterse cultuur is de dood het hoogtepunt van het leven.

Na vier jaar lag er veel bijzonder beeldmateriaal. Hoe dat te verwerken tot een boek? Het werd een intensief ontwerpproces vanwege het onderwerp, de nauwe samenwerking met de fotograaf en de reikwijdte van onze gezamenlijke ambities. We wilden een ode brengen aan de geportretteerden en een universeel verhaal vertellen met spirituele diepgang, maar ook een politieke angel: hoe gaan we om met ouderdom, gebrek en dood?

Het boekontwerp combineert verslag, lyriek en verbeelding. In de beeldredactie ontstonden verhalen die reportage-achtig zijn, maar ook gemoedstoestanden suggereren. De afwisselende lay-out houdt het verhaal 'spannend' en doet recht aan de individuele ervaringen van de betrokkenen. Het paginawit is expressief ingezet: voor dynamiek en contrast, als een vorm van leegte, symbool van eenzaamheid of vergeetachtigheid - maar het wit geeft ook ruimte voor verbeelding, het dwalen van de gedachtes van de geportretteerde en de kijker.

Het boek is bekroond als bestverzorgd boek.

Aansluitend hebben we een reizende expositie ontworpen en de publiekscampagne ‘Kleinschalig wonen met dementie’. Mede door het project van Hapé is de afgelopen jaren het maatschappelijk denken over dementie veranderd en is er een omslag gemaakt van hospitalisering in grote instellingen naar kleinschalige zorg op maat.